Ang Henerala

Binuksan ni Mrs. Fu ang kanyang dilaw na pamaypay at tinakip sa mukha nito sa porma ng isang geisha. Dahan dahan niya itong binaba kasabay ng paghawi ng kanyang kabilang kamay at pag-iling ng ulo. Hindi ko alam kung kinanta, pero may tono niyang sinabing "Sa Tsina, pag ikaw lalaki maraming babae, ayos lang, pero dito Pinas isa lalaki marami kabit!"

Bakit sa Tsina pede 'yun tas sa Pilipinas hinde, liban sa Muslim? Ah kasi di naman sila Kristyano. E bat sa relihiyon nila pwede yun, bat sa Kristyanismo hinde? Sabi nila pare-pareho lang naman daw ang relihiyon. Mayroong maykapal na pinaniniwalaan, taong padalanito, aklat na sinasangguni at marami pang iba. Pero baket nagkaiba?
Sabi nila, man is naturally polygamous. Milyon-milyon naman kasi ang isperma sa katawan kaya sige lang nang sige. E ang babae, isa o dalawang itlog (kung sa parehong ovary) lang sa isang buwan. At pag nadali pa yung itlog na yun, siyam na buwan siyang 'di lalabasan. E yun, likas nga raw. Pero pilit na pinipigilan ito ng tao kaya may relihiyon diyan at kaya may batas. At minsan sa sobrang pagpigil, masnananaig ang nais sumuway sa batas kaya nama'y nagkakakulasisi.

"I will reveal something," sabi ni Mrs. Fu. Lumakad siya papunta sa gitna ng stage. Sabi ni Pekto, "NOW NA!" Naupo lahat ng tauhan sa likod nito at abang na abang sa sasabihin nito. Inalis ni Mrs. Foo ang kanyang buhok. Hinubad nito ang chinese dress na dalawang oras na niyang suot-suot. Lalaki pala.

Bakit kaya kailangang magpanggap na babae? Kahit ang babae, bakit minsan, pagpapanggap ang dapat sana'y natural na pagpapakababae? Gayundin sa lalaki. Minsa'y pinagpipilitan maging lalaki gayong natural naman ito dapat. Pano naman ba kasi ang pagiging babae at pagiging lalaki? Sabi nga sa Eng11, your gender is dictated by the society, it's what society wants you to be. We just conform to what society wants. Sabi rin sa PanPil19, mayroong LIKAS (natural) at mayroong LIKHA (normal). Likas (gawa ng biology) na babae ang isang babae. Pero maaring likha (gawa ng society)siyang maging lalaki, maging tibo. Kaya nama'y kasalanan itong lahat ng lipunan.

Muling binuksan ng nakahubad na Mrs. Fu, este Fernando Fu, ang kanyang pamaypay at tinakip sa kanyang mukha sa paraang pagtakip ng mga geisha. Binaba niya ito kasabay ng pagbaba patagilid ng kanyang ulo at ng kabilang kamay. Kinanta o sinabing may tono, "Sa mundo, kanya-kanya ang tao. Okay na ako."

- - - - - - - - - - -

Nung una, palagay ko di ako matutuwa sa play na 'to. Kelan pa ba ko natuwa sa sundalo-sundalo? Buti pa siguro kung bata pa ako. E yun, kelangang panoorin kung gusto ko magka+.25. At yun na nga, pinanuod.
Pagkatapos manuod, kahit di na 'ko magka+.25, okay lang, nagsaya ako sobra. (de. masmasaya pa rin pag may +.25)

Ginamit ng dula si Teresa Magbanua bilang paraan at hindi bilang istorikal na bida. Paraan para tirahin ang isang isyung pangkalawakan - ang pagtanggap sa panlalaking kagustuhan ng babae at pambabaeng kagustuhan ng lalaki. In short, ang pagtanggap sa "iba" pang gender. Mahusay na naipakita ang pagkakapareha ng magkaibang siglo. Pagkakaparehang lalabas naman talaga dahil sa pagkanatural nito - ang pagrebelde. Siguro isang dahilan kung bakit nagiging homo ang isang tao ay ang pagpilit ng mundong ginagalawan nito. Pinipilit siyang sumunod sa kung anu-anong gawa-gawang batas ng tama dahil sinabing tama. At kapag pinilit to the limit, lalabas talaga ang pagkarebelde. At maiintindihan mo lamang malamang ito kapag nailagay mo ang sarili sa pwesto nila. Si Teresa sa dula ay pilit ring ipinapakasal sa mga lalaking di naman niya kilala. Si Cady din. Kaya nama'y nung sinapian ni Teresa ang ama ni Cady, natuwa na 'ko para kay Cady, matatanggap rin siya. May mga bagay nga talagang hindi masasagot. Kaya minsan kailangan nalang natin itong tanggapin. Pero minsan, mahirap talaga. Pinansin nang husto ni Teresa ang pagsusuot ng pantalon ni Cady at sabi niya, kahit na maliit na pagbabago ay mahalaga, nakakatulong ito patungo sa malaking pagbabago. Supposedly, nag-eevolve ang bawat nilalang. Ngunit mag-eevolve lamang isa kung susundin niya ang sigaw ng puso (hala) at gusto niya na makakatulong para sa SARILI NIYA. Walang pakialaman sa trip ng iba. Kung trip ng ibang maging bakla, at ayaw mo, 'WAG KANG MANGIALAM. Hahadlangan mo ang pag-evolve ng iba, pipigilan mo rin ang pag-evolve mo. Kanya-kanya talaga yan pramis. Sabi nga sa ni Adam Smith sa Econ, kapag ginawa lang natin ang SARILING kagustuhan para sa SARILI, mayroong invisible hand na magpapaunlad ng ekonomiya bilang kabuuan. Ganon ang lipunan. Ang isa, naaapektohan ang iba. Kaya nama'y kung sarili muna ang tutuunan ng pansin at pahuhusayin, malamang ang iba'y maging ganun rin. Minsan lang talaga tingin natin mas-alam natin ang tama. Kaya lang minsan talaga kailangan ring alamin ang tinatawag na mali dahil baka tama. Basta, tanggapin nalang at umusad.

"'Wag mo kong lunurin!"
"Pakialaman niyo na 'ko."